کشف الاسرار امام خمینی (ره)

كتاب كشف الاسرار امام خميني (ره) نقد علمي و پاسخ به شبهاتي است که در کتاب اسرار هزار ساله مطرح شده است . از اين رو ابتدا به بررسي مختصر کتاب اسرار هزار ساله پرداخته و سپس چگونگي و دلايل تاليف کتاب کشف الاسرار از سوي حضرت امام (ره) و موضوعات اين کتاب را مورد بررسي قرار مي دهيم :

يکم . کتاب اسرار هزار ساله
مؤلف کتاب «اسرار هزار ساله»، علي اكبر حَكَمي زاده بود. حكمي زاده در ابتدا طلبه و روحاني و ساكن قم و از افراد بسيار خشك مقدس بود . وي مدتي جلساتي با كسروي داشت. كسروي بارها از تهران به قم مي‌آيد و در حجره او به گفتگو مي‌پردازند . ولي در آخر كار منحرف و از سلك روحانيت خارج شد و مدتي به آمريكا رفت و بعد از مدتي كه از آنجا برگشت به كارهاي اقتصادي روي آورد امّا از كارهاي اقتصادي هم زده شد. حكمي زاده در سالهاي 1313 تا 1314 مجله همايون را در نقد و مخالفت با عقايد شيعي در ده شماره در قم منتشر مي‌سازد. سرانجام حكمي زاده که افکارش بشدت از احمد كسروي متأثر است در سال 1322 كتابچه 38 صفحه اي «اسرار هزار ساله» را شمسي منتشر كرد. موضوع اين رساله، حمله به مذهب تشيع بود، او حرف هاي فرقه ضاله وهابي را به همراه تبليغات سوء ضد روحانيت -كه آن روزها بازارش داغ بود- در اين رساله گردآورده بود. اين كتابچه در حقيقت رساله اي بود در ترويج وهابيت و از طرفي همسو با كسروي و از طرف ديگر با رضاخان كه دشمن روحانيت بود. 


دوم . کتاب كشف الاسرار 
انتشار كتاب اسرار هزار ساله که با القاي شبهاتي بر مكتب كلامي و فقهي شيعه تاخته بود، هياهويي در جامعه آن روز ايران پديد آورد. علاوه بر آن چون به خاطر اختناق حكومت پهلوي، منابر و مواعظ برچيده و سخنراني و تبليغ كاملاً محدود شده بود. طبعا جوانان آن روز در برابر اين شبهات كاملاً بي دفاع بودند. در اين هنگام حضرت امام قدس سره ، سكوت را روا ندانسته با احساس مسؤوليت شديد براي دفاع از اسلام و پاسخ به آن شبهات واهي به پا خاسته، مدتي درس خود را تعطيل كردند. حضرت امام ( ره ) در اين زمينه مي فرمايد : « يک بار در حال رفتن به مدرسه فيضيه مشاهده کردم که عده‏اي دارند راجع به کتاب اسرار هزار ساله بحث مي‏کنند، ناگهان به ذهنم آمد که ما داريم درس اخلاق مي‏گوييم حال آنکه اين بحثها در حوزه‏ها هم نفوذ پيدا کرده است.» از اين رو ايشان بلافاصله تصميم مي‏گيرند از وسط مدرسه فيضيه برگردند و ديگر به درس نمي‏روند، طي يک ماه، تا چهل روز تقريبا همه کارها را کنار مي‏گذارند و کتاب کشف الاسرار را در نقد آن رساله مي‏نويسند.
كتاب فوق كه اثري است سياسي، عقيدتي و اجتماعي در سال 1323 هجري شمسي (1364 هجري قمري) يعني دو سال پس از عزل رضاخان از سلطنت نوشته شده است. امام خميني(ره) در اين اثر به شبهات و تبليغات ضد ديني و ضد روحاني اسرار هزار ساله پاسخ گفته و به استناد حقايق تاريخي و ضمن طرح و نقد آراء فلاسفه يونان قديم، فلاسفه اسلام و فلاسفه معاصر غرب، بر حقانيت تشيع و نقش سازنده روحانيت اسلام تأكيد ورزيده است. در همين كتاب انديشه حكومت اسلامي و ولايت فقيه در عصر غيبت مطرح شده است و به تفصيل سياستهاي ضد ملي و لائيك رضاخان و همفكران او در ممالك اسلامي (در آن زمان) افشا شده‏است . اين كتاب مورد استقبال قرار مي گيرد بارها تجديد چاپ مي شود. چاپ اول در سال 1323 شمسي و چاپ سوم آن در سال 1327 شمسي در 334 صفحه توسط كتابفروشي علميه اسلاميه تهران انجام شده است. اين كتاب نه تنها در دفاع از عقايد شيعه نوشته شده بلكه مايه هاي انديشه سياسي امام قدس سره را نيز دربر دارد، ايشان بعدها با توفيق الهي توانست جمهوري اسلامي را بر پايه همان چيزي كه در آن كتاب آمده بود، پايه گذاري كند.در ادامه گزيده اي از کتاب «کشف‏الاسرار» ارائه مي گردد :
الف - نقد آيين وهابيت :
1. حاجت‏خواستن از پيغمبر و امام شرک است‏يا نه؟ « ... اگر حاجت از پيغمبر و امام و هرکس غير خدا باشد، به عنوان خدايي بخواهيم و او را مستقل در برآوردن حاجت‏بدانيم، شرک است؛ چنانچه عقل و قرآن بر آن گواه است. و اگر به اين عنوان نباشد، شرک نيست؛ چنانچه نظام تمام دنيا بر قضاي حاجت از يکديگر است و پايه تمدن جهان بر روي تعاون از يکديگر برپاست. اگر مطلق حاجت‏خواستن از کسي شرک بود مي‏بايد يکسره جهانيان مشرک و بنياد جهان بر شرک ريخته شده باشد. پيامبران نيز محتاج به زندگاني بودند و در نوبه خود از جهانيان حاجت‏ها خواستند و با تعاون قافله حيات و زندگاني را راه مي‏انداختند...»
2 . شفا خواستن از تربت، شرک است‏يا نه؟ « يکي ديگر از پرسش‏هاي اينان آن است که شفا خواستن از تربت‏شرک است‏يا نه؟ جواب اين سخن با درنظر گرفتن معني شرک، معلوم شود، زيرا چنانچه دانستيد شرک عبارت از آن است که يا کسي را خدا بدانيم يا عبادت کسي کنيم به عنوان اين که او خدا است‏يا حاجت از کسي خواهيم به عنوان اين که او مستقل در تاثير است و خدا است، چنانچه طوايف مشرکين چنين بودند . پس اگر کسي از تربت‏يا هر چه شفا خواهد به عنوان اين که او خدا است‏يا شريک خدا است‏يا دستگاهي در مقابل خدا دارد و مستقل در تاثير است‏يا صاحب آن قبر خدا است‏، شرک است. بلکه ديوانگي و جنون است . و اگر با اين عقيده باشد که خداي قادر بر هر چيز در اين يک مشت‏خاک به واسطه قدرداني از يک فداکار که در راه دين او تمام هستي خود را از دست داد شفا قرار داده هيچ شرکي و کفري لازم نمي‏آيد. يک گواه از قرآن ؛ اگر گفته شود مطلق شفا خواستن از چيزي شرک است‏با هر عنواني باشد گوييم بنا به گفته شما خدا نيز دعوت به شرک کرده (يخرج من بطونها شراب مختلف الوانه فيه شفاء للناس ان في‏ذلک لاية لقوم يتفکرون) درباره زنبور عسل مي‏فرمايد: خارج مي‏شود از بدن آن شربتي با رنگ‏هاي گوناگون که در آن شفا مي‏باشد براي مردم و در اين آيتي است‏براي متفکران. اينک اگر ما از عسل شفا طلب کنيم براي اينکه خدا در آن شفا قرار داده ما مشرک مي‏شويم و خداي عالم که پيمبران را براي نشر توحيد فرستاده خود راه شرک باز کرده به روي آن‏ها و آنان را دعوت به شرک مي‏کند يا آنکه شفا خواستن جز توسل و توجه به خدا نيست و ماجرا جويان بي‏خرد آن را پيش خود تفسير کرده تا دينداران را به خرافات نسبت دهند.» (نگاهي به دو اثر از امام قدس سره ، سيدابوالحسن مطلبي ،مجله پيام حوزه ، ش 24 ، ص 173 . )
ب- همچنين در بخشهايي از اين كتاب، مطالبي آمده‏است كه مربوط به انديشه سياسي ايشان شده و در واقع مباني نظري ايشان پيرامون حکومت اسلامي در عصر غيبت به صورت مختصر ارائه مي شود و در مراحل بعدي شرح و بسط بيشتري يافتع و با تشكيل نظام جمهوري اسلامي وارد مرحله نويني مي گردد . به عنوان نمونه : 
1 . در كشف الاسرار مطالبي آمده كه نشان مي‏دهد در نظر ايشان حكومت مشروع، حكومت الهي است: «جز سلطنت‏خدايي، همه سلطنتها بر خلاف مصلحت مردم و جور است و جز قانون خدايي، همه قوانين باطل و بيهوده‏است.» 
2. حضرت امام در رد ادعاي نويسنده اسرار هزار ساله، كه گفته‏بود: هيچ دليلي بر اين مطلب كه حكومت‏حق فقيه‏است، وجود ندارد، چنين مي نويسد: «مباني فقهي، عمده‏اش اخبار و احاديث ائمه‏است كه آن هم متصل است‏به پيغمبر خدا و آن هم از وحي الهي است.» آنگاه حضرت امام به ذكر چند حديث پرداخته و ذيل يكي از آنها چنين نتيجه گرفته‏است: «پس معلوم شد آنهايي كه روايت‏سنت و حديث پيغمبر مي‏كنند، جانشين پيغمبرند و هر چه براي پيغمبر از لازم بودن اطاعت و ولايت و حكومت ثابت است، براي آنها هم ثابت است؛ زيرا كه اگر حاكمي كسي را جانشين خود معرفي كرد، معني‏اش آن است كه كارهاي او را در نبودنش او بايد انجام دهد.» 

 

امام (ره ) درکتاب کشف الاسرار ، درباره اوضاع حاکم برسیاست ، اجتماع و فرهنگ ملت ایران در عصر رضاخان نیز موضع گیری کرده است و به منظور اصلاح امورجامعه و برای ارشاد برنامه ریزان امور سیاسی ، نظامی و فرهنگی نظام سیاسی پهلوی دردوره بعد از رضاخان ، تلاش کرده اند تارژیم پهلوی را به انجام اصلاحاتی اساس وادار نمایند .
یکی ازمهم ترین درخواست های اصلاحی امام ( ره ) برای برچیدن آثار و پیامدهای حاکمیت استبدادی رضاخان واز بین بردن زمینه تکرار بروز دیکتاتوری فردی در زمان سلطنت پسرش ، محمدرضا ، اصلاح و پاکسازی نهادها و دستگاه های کلیدی و اساسی کشور از افراد و شخصیت های وابسته به استعمار، ضددین و حامی استبداد سلطنتی بود :
« این زمامداران خائن یا بی خرد ، این اجزای بزرگ و کوچک شهرت پرست قاچاق باید عوض شود تا کشور عوض شود و گر نه خواهید از این روزگارهای بدتری دید . این که اکنون دارید ، پیش آن بهشت است .»
ایشان به دنبال این پیشنهاد اصلاحی ، تهدید کرده اند که اگرنظام سیاسی پهلوی به این کاردست نزند و برعکس باز هم زمام امورمردم را دراختیار عده ای دزد و پول پرست و مستبد قراردهد ، مردم اعتماد خود را به آن حاکمیت از دست خواهند داد و مشروعیت مردمی آن رژیم سلب خواهد شد .
یکی دیگر از ارشادات اصلاحی امام ( ره ) درباره نظام سیاسی پهلوی دراین کتاب تصفیه مطبوعات و کتب منتشرشده درکشور و به طورکلی زدودن آثارافکارحاکم بر فرهنگ دوره حکومت رضاخان بود.
ایشان ضمن توجه به اهمیت و تاثیرات مطبوعات ، کتب و وسایل ارتباط جمعی در روح و روان و اذهان مردم جامعه ، استفاده حاکمیت از آنها و اعمال کنترل دولتی را برای توجیه اهداف و اعمال حاکمیت و ترویج فساد و فحشا و افکار ضددینی رد کرده ، نوشته اند :
« یکی از چیزهایی که نیازمند به اصلاح است ، همین روزنامه و مجلات و هفتگی هاست که امروز به این صورت اسف آوراست ودرحقیقت بعضی ازآنها را باید کانون پخش فساد اخلاق و فحشا گفت ، برای نشر بی عفتی ها و افسارگسیختگی ها هیچ چیز امروز بیشتر از این اوراق ننگین کمک کاری نمی کند .»
بنابراین امام (ره ) تاکید می کند مطبوعاتی که درعصر رضاخان به یکی از ابزاردیکتاتوری وی تبدیل شده بودند ، باید ازبین بردند ، زیرا آن مطبوعات وظیفه مسموم کردن اذهان مردم ، اشاعه بی عفتی وخفه کردن احساسات شرف آمیزمردم را به عهده داشتند .
یک دیگرازخواسته های اصلاحی امام (ره ) ، در زمینه جایگاه انتخابات و مجالس بود ، ایشان براین نظربودند که باید روش انتخابات نمایندگان تغییر یابد و مجالس ، قوانین و مصوبات آنها ، ازجایگاه نمایشی و تایید کننده اعمال و اقدامات استبداد رضاخانی خارج گردد و به صورت یک نهاد سیاسی درآید و بتواند درتمامی جریانات و امورسیاسی ، اجتماعی و اقتصادی جامعه تاثیرگذارباشد .
ایشان در زمینه قوانین و نمایندگان مجالس عصر رضاخان این چنین موضع گرفته است :
« باید حتی قانون هایی که درزمان او ( رضا خان ) ازمجلس گذشته ، اوراقش را سوزاندو محوکرد . و وکلای زوری آن روزها حق وکالت امروز را ندارند واگر مجلس امروز ، مجلس باشد ، باید اعتبارنامه های آنهارا رد کند. »
سپس ضمن انتقاد شدید ازعملکرد نمایندگان مجلس بعد از سقوط دیکتاتوری رضاخان ، آنها را به لزوم اصلاح مجلس بدون هیچ عذری فراخوانده است :
« درزمان حکومت رضاخان این بهانه را داشتند ( نمایندگان ) که هرچه اوگفت ، نمی توان درمقابل او حرفی زد ، حالا ما با خوش رقصی ها کاری نداریم ، لکن عذر امروز چیست ؟ »
امام (ره ) بعدازطرح این اصلاحات ، دریک جمع بندی به سران نظام سیاسی هشدارمی دهد که اگراوضاع سیاسی ، اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی جامعه را اصلاح نکنند ، جامعه از هم می پاشد وبه طرف ویرانی بیشترکشیده خواهد شد :
« باید این کشورهمه چیزش عوض شود تا روی اصلاح به خودش ببیند و گرنه فاتحه آن را باید خواند .»
امام خمینی
بعد از تالیف کتاب کشف الاسرار امام (ره ) دراردیبهشت 1323 ه ش اولین بیانیه سیاسی خودرا صادرنمودند که نشانگردرک عمیق ایشان درحوزه مواضع سیاسی است . ایشان تصویر کوتاهی از اوضاع مردم ایران عرضه کرد.
ماهیت حاکمیت رضاخان و محمدرضا شاه برمردم و جامعه را معرفی کرده اند و علما و روحانیون جامعه اسلامی را به استفاده ازفرصت به دست آمده ، یعنی سقوط دیکتاتوری رضاخانی و عدم تثبیت قدرت سیاسی پسرش ، محمدرضا شاه درایران دعوت نموده اند و آنها را به قیام برای اصلاح جامعه و ریشه کن کردن پایه های نظام سیاسی خودخواهانه و فردی و زنده گرداندن سنت های دینی فرا خوانده اند :
«امروز روزی است که نسیم روحانی الهی وزیدن گرفته و برای قیام اصلاحی بهترین روز است ، اگر مجال را از دست بدهید و قیام برای خدا نکنید و مراسم دینی را عودت ندهید ، فرد است که مشتی هرزه گرد شهوتران برشما چیره شوند و تمام آیین و شرف شما را دستخوش اغراض باطله خودکنند .»
امام (ره) درکتاب کشف الاسرار با استناد به مسئله ضرورت و اضطرار ، لزوم تشکیل حکومت برای اداره امورکشور و ملت را دلیل تائید نظام مشروطه ذکر می کند و در ادامه ، ضمن بحث درباره ولایت فقیهان ، حدود ولایت را صرفاً " نظارت فقها " ازطریق مجلس موسسان و یا شورای تشکیل شده از فقهای دین دار و انتخاب یک سلطان عادل تعریف کرده و به کسانی که به ولایت فقیه درعصر غیبت ایراد می گرفتند ، این گونه جواب داده اند :
« ما می گوییم اگر آن حکومت حق خدایی ، عادلانه بخواهد تشکیل شود ، باید مجلس از فقها ... تشکیل شود و درمجلس قوانین آسمانی طرح شود و درکیفیت عملی شدن آن بحث شود ودولت قوه اجرای آن باشد .»
به این ترتیب ایشان با تاکید براین نکته که حکومت دراین زمان با فقهاست ، تلاش کردند تا نهادهای نظام سیاسی پهلوی یا به عبارت بهترنهادهای نظام سیاسی مشروطه یعنی نهاد سلطنت ، نهاد قانون گذاری و اجرایی کشور را به حیطه نظارت فقها و مجتهدان جامع الشرایط وارد نمایند :
« ما که می گوییم حکومت و ولایت دراین زمان با فقها است ، می گوییم همان طورکه یک مجلس شورا تشکیل می شود و یک عده قوانین اروپایی و غیر آن را برمملکت تحمیل می کنند . اگر مجلس شورای این مملکت از فقهای دیندارتشکیل شود یا به نظارت آنها باشد ، چنانچه قانون هم همین را می گوید ، به کجای عالم برخورد می کند .»
امام (ره ) درادامه طرح اصلاحی خود ، علت یا علل لزوم نظارت فقها برقوای مقننه و مجریه کشورتوضیح داده اند واین نحوه نظارت را هم ازجنبه قانونی ثابت کرده ، موضوع نظارت را این گونه شرح داده اند :
« منظور از حکومت فقیه آن است که فقیه باید نظارت درقوه تقنینیه و در قوه مجریه مملکت اسلامی داشته باشد ، زیرا قانونی را که عقل و دانش می پذیرد و حق می داند ، غیرازقانون خدایی نیست .» 

 

 
رمز فایل (درصورت نیاز): www.bkaa.ir
 
نویسنده امام خمینی (ره)
موضوعات اصلی شبهات , عقاید , نقد وهابیت
تعداد صفحات 341
تعداد جلد ها 1
فایل ضمیمه متن کامل
پرسش درمورد این اثر

نظرات